HERDENKING VAN DE GROOTSTE RAMP IN DE NEDERLANDSE
KOOPVAARDIJGESCHIEDENIS
woensdag
27 april 2011
EEN GREEP UIT DE TALRIJKE FOTO'S
Frans
Luidinga wordt door Radio Rijnmond
geďnterviewd
Voorzitter, Ed van Lierde neemt de ceremonie
door met de HMS Diamond crew
Ed van
Lierde geeft de Commander van het HMS
Diamaond, Ian Clarke de laatste aanwijzingen
De
koffiecorner tijdens de inloop van
deelnemers
Koffie
plus petite four
Expositie
HMS Diamond met een deel van de crew
Bestuurslid, Kees Amsterdam in gesprek met
de Australische Militaire Attaché Major
Leichsenring
Briefing
Vrijwilligers
Interview
Voorzitter, Ed van Lierde door RTV-Rijnmond
De familie
Ruys begeeft zich voor deelname aan de
ceremonie naar het podium
Speech
Voorzitter, Ed van Lierde
Speech
Commander HMS Diamond, Ian Clarke
Inleiding
Frans Luidinga voor doop Slamatboek
De
indrukwekkende video van de laatste
Slamatoverlevende, George Dexter
Toespraak
van Burgemeester Ahmed Aboutaleb
Het
Slamat/Diamond/Wrynech monument is onthuld
door Anje ten Have (familie) en Burgemeester
Ahmed Aboutaleb
De
Bloemenceremonie voor het Slamatmonument
Het einde
van de Bloemenceremonie
Een
Britse matroos fotografeert de
Slamatplaquette
Die Maeze
Sanghers geven hun performance
De
voltallige HMS Diamond crew plus de Britse
Militaire Attaché, Captain Lambourn, Frans Luidinga en Ed van
Lierde
Herdenkingsdiner - Ceremoniemeester Nico
Guns gereed met zijn openingswoord
Herdenkingsdiner - De 'Dames Danzi' met hun
muzikale omlijsting
Herdenkingsdiner
Herdenkingsdiner - Dankwoord van Ed van
Lierde
De
"smekende hand" van het Slamatmonument te Oudehorne
(Friesland)
Alexandrië/Egypte - Bloemenkrans gelegd bij het graf van Slamat-3e
Stuuman, G. van der Woude, door de
Oorlogsgravenstichting, namens het KRL-Museum.
Athene/Griekenland - Met militaire eer een
bloemenkrans gelegd bij het graf
van Slamat stuurmansleerling, J. Pille, door
de Oorlogsgravenstichting, namens het KRL-Museum.
Persuitingen vóór de herdenking
Afbeelding (boven) aanklikken voor
vergroting
Persuitingen nŕ de herdenking
De komende tijd
zullen hieronder steeds meer foto's en
video's over de Slamat/Diamond/Wryneck
herdenking worden geplaatst. Uiteindelijk
zal een en ander in een fotoalbum worden
geplaatst.
BIJDRAGE VAN
DE BRITSE KONINKLIJKE MARINE AAN ONZE SLAMAT/DIAMOND/WRYNECK
- HERDENKING.
Nooit zijn de
Britten bedankt voor de reddingspogingen die
de bemanningen van het HMS Diamond en HMS
Wryneck hebben ondernomen om de Slamat en
haar opvarenden te redden. Op 27 april 2011
is daar verandering in gekomen en hebben wij
de Commandant en zeven bemanningsleden van
het moderne HMS DIAMOND zelfs uitgenodigd
daadwerkelijk aan de plechtigheden deel te
nemen.
HMS
Diamond op "zig-zag"-koers
Commander
Ian Clarke
Onderstaand wapenschild van het HMS Diamond
werd tijdens de aan het KRL-Museum
aangeboden. Voor ons een extra reden om de
Diamond crew een Slamat-miniatuur kado te
geven. Dit Slamatmodel zal vanaf heden met
het HMS Diamond meevaren.
De oude
HMS DIAMOND
Het HMS
WRYNECK
DEELNEMERS AAN DE HERDENKINGSCEREMONIE
FAMILIELEDEN VAN SLACHTOFFERS (58)
VIPS (18)
1.
United Kingdom: Captain Peter Neil Lambourn,
British Defence Attaché to the Benelux
2 t/m 9. United Kingdom: Commander Ian
Clarke, Commanding officer of HMS Diamond
plus 7 crew members 10. Greece: Mr. Yannis
Ioannidis "Cultural Attaché of the Greek
Embassy to The Netherlands 11. New Zealand:
His Excellency George Troup, New Zealand
Ambassador to The Netherlands 12. Norway:
Commander S.G. Torre Andersson, Norwegian
Defence Attaché to The Netherlands 13.
Portugal: Mr. Jorge Silva Lopes,
Minister-Counsellor and Chargé d' Affaires
of the Portuguese Embassy to The Netherlands
14. The Netherlands: Commodore Ir. C.H.
(Kees) Boelema Robertus "Director of
Operational Support of the Commander Royal
Netherlands Navy 15. The Netherlands: Ahmed
Aboutaleb, Mayor of Rotterdam.
FAMILIE-RUYS:
- De heer B.E. Ruys
(Zoon van de in de Tweede Wereldoorlog door de
Duitsers gefusilleerde Willem Ruys B.zn. Zie
het websitehoofdstuk: 'In Memoriam'),
- Mevrouw W.P. Barones van Pallandt-Ruys
(Dochter van Willem Ruys B.zn.),
- Ir J.D. Ruys
(Zoon van Willem Ruys B.zn.),
- Ir D.P. Ruys (Zoon van Ir J.D. Ruys),
- Drs L.A. Ruys en Mevr. C.L.M. Mertens
(Zoon en schoondochter van Ir L.P. Ruys, die
zich tijdens de Tweede Wereldoorlog in
Londen bevond),
- Drs C.T. Ruys en Mevr. E.M.S. Ruys-de Gaay Fortman
(Eveneens zoon en schoondochter van Ir L.P.
Ruys).
SPONSORS (39)
OUD KONINKLIJKE ROTTERDAMSCHE LLOYD
MEDEWERKERS (84)
(waaronder leiding en medewerkers)
OVERIGE BELANGSTELLENDEN (75)
DIE MAEZE SANGHERS (70)
TOTAAL AANTAL DEELNEMERS AAN DE CEREMONIE:
344
Wij danken ook alle deelnemers die de Slamatherdenking met een "Support-Pakket"
of donatie mede mogelijk hebben gemaakt.
De
Stichting Koninklijke Rotterdamsche Lloyd Museum
was
verantwoordelijk voor de organisatie van de Slamatherdenking.
De Organisatiecommissie
* Ed van Lierde (Algemeen
overzicht, ceremonie en PR)
* Kees Amsterdam (Coördinator
Gasten)
* Paul Slikkerveer (Coördinator
Vrijwilligers en muziek)
* Lean Amsterdam en Maarten van der Lugt
(Coördinatoren Catering)
* Arend Schmale
(Coördinator Licht, beeld en geluid)
* Jaap Smoor (Coördinator
Logistiek) * Jaap Lucas
(Coördinator Exposities)
* Nico Guns
(Ceremoniemeester)
De
commissievoorzitter "Bewaking Museum
Doelstelling", Frans Luidinga - bewaakte de juistheid
van de, tijdens de voorbereiding en
herdenking, gebezigde informatie.
Zonder de zeer gewaardeerde inzet van de
volgende vrijwilligers was deze herdenking
absoluut onmogelijk!
DE MEISJES
VRIJWILLIGERS:
* Josje van Lierde-Olivier
* Joke Daams
* Eugenie Slikkerveer
* Pia Guns
* Ellen Welter-Schoeman
* Conny Bronsveld-Swart
* Judy Manners
* Ingrid Westerhuis-van der Poll
* Karin Jonker-Mahler
* Astrid Wickel
* Hilde de Man * Therese Osseweijer.
DE JONGENS
VRIJWILLIGERS:
* Leen Welter * Jochem Bronsveld * John Manners * Aart Gutteling
* Hans Noordzij
* Gerard Rijneveld
* Jan Pranger
* Willem Mellegers
* Theo Jansen
* Martin Jonker
* Piet Wickel
* Lou Veltman
* Roeland Slikkerveer
* Geert Sieben
* Ab Ihnken * Franz van Lammeren
* Ton Kellner
* Hans van Laanen * Henk Hellenthal.
Wij kunnen
bovengenoemde vrijwilligers niet genoeg
bedanken voor hun vrijwillige en onmisbare inzet!
DE BLOEMEN EN PLANTEN DIE DE HERDENKING 'OPFLEURDEN'
De
bloemstukken voor het katheder en op de
dinertafels was verzorgd en gefinancierd
door 'De Klerk - Bloemsierkunst en
interieurbeplanting' te Eindhoven. De palmen
werden voor de herdenking gratis ter
beschikking gesteld door 'Intratuin' te
Rotterdam.
DEELNEMERS AAN HET HERDENKINGSDINER
Er
zijn
185 diners
geserveerd door de fantastische
cateringploeg van Rob Swagemakers uit
Tilburg
Drukwerk
gebruikt bij het herdenkingsdiner
De
menukaart
De
menukaarten en naamkaartjes zijn gratis ter
beschikking gesteld door Service Bureau
Jansen te Eindhoven.
ACHTERGRONDINFORMATIE:
DE NEDERLANDSE KOOPVAARDIJ IN OORLOGSTIJD
Eén van de
belangrijkste bijdragen die Nederland
tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de
geallieerde oorlogsvoering tegen Duitsland
en Japan heeft geleverd, bestaat uit de rol
die door de Nederlandse koopvaardij en haar
personeel is gespeeld .........
In naam
van de Nederlandse regering ontvingen op 10
mei 1940 de Kapiteins van alle Nederlandse
schepen de instructie koers te zetten naar
de dichtstbijzijnde neutrale haven. Vijf
jaar later werd Nederland bevrijd en keerde
de rust op zee geleidelijk weer terug. In
die tijd verloren vele Nederlandse zeelieden
(1200) het leven en werd de vloot van 557
zeeschepen gedecimeerd tot 350 schepen (37 %
verlies).
De Rotterdamsche Lloyd is in oorlogstijd
bovenmatig getroffen, maar liefst 68% van
haar schepen, waaronder drie van haar vijf
grote passagierschepen (ss Slamat, ms
Baloeran en ms Dempo).
Buiten het drama met de SLAMAT hebben zich in de
Tweede Wereldoorlog bij onze maatschappij
nog meer verschrikkelijke rampen voorgedaan.
Wij noemen o.a. de ramp met het ss GAROET
(38 doden), de ramp met het ms MODJOKERTO
(de gehele bemanning gedood), de ramp met
het ss LANGKOEAS (slechts 3 overlevenden) en
de ramp met het ss SITOEBONDO (17 doden).
AANDACHT VOOR DE NEDERLANDSE OORLOG OP ZEE
Wij
hebben,
zoals wij dat ook in elke uitgave van ons
museummagazine:"Het Lloyd-Kompas" doen, tijdens de
Slamat-herdenking in 2011, aandacht besteed
aan de Nederlandse oorlog op zee en aan de overige Lloydrampen!
opdat wij:
zullen
weten
er van
zullen leren
en dit
nooit meer zullen vergeten!
DE
GROOTSE RAMP IN DE NEDERLANDSE KOOPVAARDIJGESCHIEDENIS
Een van de meest
indrukwekkende gebeurtenissen uit de oorlog ter zee is
de tragedie in 1941 met het passagierschip van de Rotterdamsche Lloyd, het ss
SLAMAT. Na aanhoudende aanvallen brengt de Luftwaffe
het trotse passagierschip in de Middellandse Zee tot
zinken. Er vielen vele doden, maar het Nederlandse
thuisfront dat pas laat op de hoogte kon worden gebracht,
kwam door haar eigen oorlogsellende nauwelijks aan
treuren toe. Een verschrikkelijke ramp, met in
totaal 983 doden, kon op deze
manier in de vergetelheid raken.
Het zal nooit mogelijk zijn de volle omvang van deze
gebeurtenis te beschrijven of te verfilmen zonder de
grenzeloze bewondering en diep mededogen te voelen
voor de vele opvarenden die in een kansloze strijd,
samen met de prachtige SLAMAT, ten onder gingen. Het
Koninklijke Rotterdamsche Lloyd Museum voelt het
daarom als een morele plicht het verhaal van de
SLAMAT (weer) onder de aandacht te brengen.
De Britse
destroyer HMS Diamond redt wat er nog te
redden valt !
DE 983 SLACHTOFFERS
De
SLAMATbemanning bestond uit 74 Nederlanders,
84 Goanezen, 24 Chinezen, 10
Australiërs en 1 Noor. Toegevoegd aan de
Slamatbemanning werd vervolgens: 13
Australiërs, Royal Australian Navy-Team-luchtbescherming
en 5 Nieuw Zeelanders, Royal New Zealand
Navy-Medisch team.
Slechts 11
bemanningsleden van de Rotterdamsche Lloyd
overleefden de ramp, onder hen: 4 Nederlanders,
5 Goanezen, 1 Australiër en 1 Nieuw
Zeelander.
Voor de
Slamat-herdenking-2011 werd vanaf begin 2010
al een aantal deelprojecten op papier
opgestart. Uiteindelijk zou het
succes van fondsenwerving bepalen
welk van deze deelprojecten ook
daadwerkelijk door zouden kunnen gaan. De hoogte van
het uiteindelijke subsidiebedrag bepaalde
vervolgens het "level" waarop de herdenking
georganiseerd zou kunnen worden. Hieronder geven
wij de
deelprojecten aan die, dankzij het goede
verloop van die fondsenwerving, maar liefst
op het door ons hoogst
gewenste nivo doorgang konden vinden.
1. DE HERDENKINGSLOCATIE
De
Grote- of Sint Laurenskerk te Rotterdam
De
Grote of Sint Laurenskerk, gelegen in het
centrum van Rotterdam, is qua sfeer,
ligging en flexibiliteit een meer dan geschikte locatie
gebleken. Ondanks de grote demensies van
deze kerk en dankzij de diverse maatregelen
die wij hebben genomen, is het ons, dachten
wij, goed gelukt deze herdenking een intieme
sfeer te
geven.
2. HET SLAMAT-MONUMENT
Er is een
aantal redenen waarom het Koninklijke
Rotterdamsche Lloyd Museum de bouw van een
Slamatmonument hoog in het vaandel heeft.
Ondanks het feit dat wij spreken over de
grootste ramp in de Nederlandse
koopvaardijgeschiedenis, heeft Nederland
geen
Slamatmonument. Een Slamatmonument kan de
familie van de vele slachtoffers een
belangrijke plek geven waar men haar doden
kan herdenken. Met het Slamatmonument willen
wij ook de slachtoffers van de Britse
destroyers, het HMS Wryneck en HMS Diamond
eren. De bemanningsleden van beide schepen
hebben met hun reddingspogingen grote offers
moeten geven. Op de foto links ziet u rechts
beeldhouwer, Nicolaas van Ronkenstein in
zijn overstroomde atelier. Hij was zodanig
onder de indruk van het Slamatverhaal dat
hij het KRL-Museum én in feite daarmee ook
de familieleden van slachtoffers, het
prachtige monument heeft geschonken.
Gesticulerend in rood en natte voeten, Ed
van Lierde, de grondlegger van het
Koninklijke Rotterdamsche Lloyd Museum.
3. DE SLAMAT-SONG
“Die Maeze
Sanghers” uit Maassluis hebben er geen gras
over laten groeien ........ de
indrukwekkende songtekst was binnen de
kortste keren
gecomponeerd en de juiste Shantymuziek werd
er bij gevonden. De uitvoering van, met name
de Slamat-song, heeft menig deelnemer aan de
herdenking een traantje gekost. Een
geweldige prestatie voor een heel goed doel
........ Hulde aan de
makers, dirigent en zangers!
Die Maeze
sanghers
4. WIMPEL EN VLAGGEN VAN DE SLAMAT/WRYNECK/DIAMOND
Wij hebben
de firma 'Shipmate' te Vlaardingen bereid
gevonden 'gratis' de wimpel en vlaggen van
respectievelijk de Slamat, Wryneck en
Diamond te vervaardigen. De prachtige, rode
wimpel werd, sinds de zeilschepen van onze
oprichter Willem Ruys J.D.zn., in de voor-
of middenmast gevoerd. Op de vlaggen van het
HMS Wryneck en HMS Diamond staan hun
respectievelijke wapenschilden afgebeeld. De wimpel en vlaggen
hebben bij de herdenking (direct boven het
podium) een 'opzichtige'
rol gespeeld.
5.
HERNIEUWDE UITGAVE SLAMAT-BOEK
Naast het
feit dat sinds de uitgave van het boek: “Het
Scheepsjournaal van Tjalling Luidinga” in
1995 veel informatie over de Slamat kan
worden toegevoegd, wordt de Slamatherdenking
door auteur, Frans Luidinga als een goede
reden beschouwd om dit boek te herzien. Zo
worden een aantal foto’s, een
ooggetuigenverslag, Duitse archiefgegevens
over de ramp en een Nieuw Zeelandse bijdrage
(over Slamat-chirurg, Lennox Douglas)
toegevoegd. Deze
herziene uitgave zag op de herdenkingsdag zelf
het levenslicht. Als dank voor het
organiseren van de 'Grote Slamatherdenking'
werd het eerste exemplaar door Frans Luidinga aangeboden aan de grondlegger van het KRL-Museum, Ed van Lierde.
Frans
Luidinga
DIT BOEK BESTELLEN ?
Uitgever:
Frans Luidinga, Regentesselaan 32, 2281 VG
Rijswijk. Tel: 070-3992682
6.
SPECIALE HERDENKINGSUITGAVE VAN "HET LLOYD-KOMPAS"
Zoals u
weet is het magazine van het Koninklijke
Rotterdamsche Lloyd Museum normaal gesproken
bestemd voor personen die bij het museum
zijn aangemonsterd. Voor de Slamatherdenking
is daar echter een uitzondering op gemaakt. In deze
Engelstalige “herdenkingsspecial” van maar
liefst 16 full-colour pagina's, die bestemd is voor alle
ons bekende nabestaanden, voor alle bezoekers aan de herdenking
zelf én voor onze aangemonsterden, komen verhalen
over de voorbereiding van deze herdenking,
de ramp zelf, de deelnemers, de deelprojecten
en uiteraard het herdenkingsprogramma zelf aan de
orde.
Rabobank-Shipping
te Rotterdam heeft de drukkosten van deze
'Herdenkingsspecial' gesponsord.
DEZE HERDENKINGSSPECIAL IS NOG UIT VOORRAAD
LEVERBAAR (5 euro inclusief verzendkosten).
7.
MINIATUURMODEL VAN HET ss SLAMAT
Speciaal
voor de Grote Slamatherdenking is een
miniatuur model (schaal: 1-1250 - lengte: 13
cm) gemaakt. Geďnteresseerden in dit model kunnen
deze, inclusief een prachtige
vitrinebox, bestellen bij het Koninklijke Rotterdamsche Lloyd Museum (zie meer bijzonderheden in
hoofdstuk: "Lloyd-Toko").
8.
EXPOSITIES TIJDENS DE HERDENKING
Tijdens de
herdenking werd door diverse relevante
instellingen/bedrijven een kleine expositie
georganiseerd:
1.
Onze eigen museumorganisatie,
Stichting Koninklijke Rotterdamsche
Lloyd Museum
2.
British Royal Navy
3.
Stichting Koopvaardijpersoneel
1940-1945
4.
Damen Schelde Naval
Schipbuilding BV
5.
Frans Romeijnsen met
olieverfschilderijen van
Lloydschepen
9. HET
'GEHEIME' PROJECT
Het
Koninklijke Rotterdamsche Lloyd Museum gaf
in december 2010 opdracht tot de
vervaardiging van een olieverfschilderij die
de Duitse luchtaanval op het ss Slamat en
HMS Diamond moest uitbeelden. Het museum
heeft dit wenselijk geacht omdat foto's van
de aanval zelf ten ene male ontbreken en wij
het belangrijk vinden dat deze ramp goed
gevisualiseerd is. Een week vóór de
herdenking kwam het schilderij, dat in het
verre buitenland was vervaardigd, zonder
brokken in Nederland aan. Hierboven ziet
u het verrassende resultaat van deze geheime
missie.
10. HET
SCHILDERIJ-SUPPORTPROJECT
De
schilder, Frans Romeijnsen heeft met dit
schilderij-supportproject tijdens de
Slamatherdenking het schilderij van de
Willem Ruys verkocht. De koper is een lid
van onze redersfamilie Ruys, waarvan wij
voor de 'Grote Slamatherdenking' ook al een
substantiële donatie mochten ontvangen.
11.
SLAMATDOCUMENTAIRE
Status: Nog niet definitief
Zoals u
weet zijn wij al enige tijd bezig met het
projekt: "Slamatdocumentaire". In december
2009 is namens het KRL-Museum en Frans
Luidinga een interview van de laatste, nog
in leven zijnde, overlevende van de
Slamatramp, George Dexter te Birmingham (UK)
verfilmd. Qua beelden is dus de basis van de
Slamatdocumentaire gelegd. Exact een jaar
later blijkt fondsenwerving voor de
Slamatherdenking zodanig positief te
verlopen dat ook het eerste geld voor die
documentaire kan worden gereserveerd.
Echter, het is ons niet gelukt de
documentaire op de
dag van de herdenking gereed te hebben. Dit betekent dat wij nu
(ná
de herdenking) met fondsenwerving doorgaan.
De productie van de Slamatdocumentaire zal
volgens planning in januari 2012 aanvangen.
EEN VERSLAG VAN HET BEZOEK AAN
SLAMAT-OVERLEVENDE, GEORGE DEXTER
Engeland - Birmingham
11 augustus 2009
68 jaar nadat
oorlogsveteraan, George Dexter zware bombardementen
en voortdurend machinegeweervuur op ons
troepentransportschip, ss Slamat en de Britse
destroyer, HMS Wryneck had overleefd, had de
grondlegger van het KRL-Museum, Ed van Lierde op
dinsdag 11 augustus 2009, de bijzondere eer om deze
oorlogsheld in zijn Birminghamse woning te mogen
ontmoeten.
Vebaasd over
zoveel gezellige krasheid bij een 92-jarige met een
toch zo'n slopende rampervaring, begon de
oorlogsheld het lied "Roll out the barrel" te
zingen. Opvallend ook was de manier waarop George,
ongetwijfeld voor de zoveelste keer, zijn
verhaal vertelde. Wij hebben het allemaal op video
vastgelegd, ook zijn concert na afloop waarin George
Dexter liedjes uit de jaren'40 op zijn orgel ten
gehore bracht. Het onvermijdelijke "We'll meet again"
van Vera Lynn schalde door de kleine kamer en trots
poseerde hij in de hal voor zijn vele
onderscheidingen.
ARTIKELEN IN DE BIRMINGHAM POST
Aanklikken voor
vergroting
Aanklikken voor
vergroting
EEN
KORT VERSLAG VAN HET BEZOEK AAN GEORGE DEXTER DOOR
FRANS LUIDINGA, ED VAN LIERDE EN EEN 2-KOPPIGE
FILMCREW.
Engeland - Birmingham
16
t/m 19 december 2009
Hoewel George
Dexter, zeker voor zijn 92 jaren, eind 2009 nog heel
kwiek was, vonden Frans Luidinga en Ed van Lierde
het een groot risico nog langer met een
professionele verfilming van George Dexter’s verhaal
te wachten. Wachten op voldoende fondsen voor een
documentaire werd onverantwoord geacht en daarop
trokken beide heren hun eigen portemonnaie en
vertrokken
op 16 december 2009 per vliegtuig richting Birmingham.
Het Filmbedrijf ZIGMA uit Harlingen (Goert Giltay,
winnaar van een "Gouden Kalf" voor camerawerk en
geluidman, Eugene van den Bosch) vertrok per ferry Engelandwaarts en namen voor het filminterview het model van het ss
SLAMAT mee.
Aanklikken voor
vergroting
Artikel in het
Algemeen dagblad (AD) op de dag van vertrek naar
Engeland (16 december 2009). Een goed artikel, maar met de "kop" waren
wij iets minder blij!
In een winters Birmingham werd een perfect eerste begin
van een mogelijk toekomstige documentaire gemaakt. Samen met George Dexter bezochten wij met
z'n allen de Royal British Legion, alwaar wij door
de voorzitter en overigen van harte welkom werden
geheten. Op dat moment arriveerde ook een ploeg van
de krant "Birmingham Mail" hun fotograaf maakte
foto's terwijl onze filmcrew in de vrieskou George
Dexter (in vol ornaat) bij het
"enige SLAMAT-monument ter wereld" filmde.
Vol bewondering en
met "Pride and gratitude" keken wij naar de wijze
waarop de Britten belangrijke gebeurtenissen in het
verleden gedenken, ook al is het in de vorm van een
kleinschalig monument. Zo kan het gebeuren dat de
grootste Nederlandse koopvaardijramp ooit, niet in
Nederland maar in Engeland met een tastbaar monument
wordt herdacht ................ nóg een reden om bij
stil te staan!
Op 2 januari
2010 volgde een artikel in de Birmingham Mail, zie
hieronder.
Aanklikken voor
vergroting
Het is fantastisch
te mogen vaststellen dat de Birmingham Mail in dit
artikel twee keer een oproep aan de lezers doet om
ons Museum te helpen bij het verwezenlijken van een
Slamat-film of het nu een bioscoopfilm of een
documentaire betreft.
Op pagina-12 van
dezelfde krant stond vervolgens nog een kort
commentaar waarin de mening van de Birmingham Mail
redactie werd verwoord:
EINDE
DE SLAMAT-HERDENKING IN
2007
zaterdag 22
september 2007
KORTE HISTORIE
Op 27 april 1941 werd het Nederlandse
koopvaardijschip dss Slamat van de Rotterdamsche
Lloyd na aanhoudende Duitse luchtaanvallen tot
zinken gebracht. De Slamat bevindt zich dan in het
kader van Operatie Demon in Griekse wateren. 983 bemanningsleden en geallieerde (Britse,
Australische en Nieuw Zeelandse) troepen verliezen
daarbij het leven. Slechts 10 bemanningsleden (6
Goanezen en 4 Nederlanders) overleefden deze ramp.
Voor een uitgebreide versie van de laatste dagen van
de Slamat, zie de lezing Frans Luidinga!
Aanklikken voor vergroting
HET VEROORDEELDE SCHIP
Morgen, voor daglicht, zal ik langzaam zinken
Nu, in den voornacht, houd ik doodenklage
Over de levenden die ik moet dragen,
Zelfs in hun slaap niet denkend aan verdrinken.
Hoe ver zij zich ook van hun kusten wagen,
Hun leven ligt in ’t land, waar, onder bomen,
Voor huis, een vrouw stil van hen staat te dromen,
Hun verre reis verglimlacht tot een sage.
Wanneer hun lichamen mijn romp ontstijgen,
Voel ik mij licht en eindelijk gezuiverd,
Mijn lege ruim, mijn doelloos tuig doorhuiverd;
Dan de aandoening van het eeuwig zwijgen.
Dat enkel in de oceanische afgrond heerst,
Waarin geen golven met hun wervelingen
Noch ’t licht met scheemring weten te doordringen:
De wereld duister bleef als in het eerst.
Hun zielen zullen uit de golven stijgen
Waarin hun zware lichamen vergleden,
En als verdwaalde vogels even weiflen,
Dan de weg teruggaan naar hun geliefden, het heden.
GEDICHT VAN JAN JACOB SLAUERHOFF
(1898-1936)
Aanklikken voor vergroting
VOORBEREIDING HERDENKING EN GENODIGDEN
Op 22 september 2007 werd door het KRL-Museum te
Oudehorne een herdenkings bijeenkomst georganiseerd.
Frans Luidinga, Maritiem schrijver en zoon van
Slamat Kapitein Tjalling Luidinga, was nauw
betrokken bij de organisatie en speelde op die
gedenkwaardige dag een hoofdrol door het geven van
een lezing met lichtbeelden. Onderwerp was uiteraard
de Slamat en de exacte gang van zaken voor en
tijdens de ramp.Dank en grote waardering dus voor
Frans Luidinga, zonder hem was deze dag
ondenkbaar geweest!
Vele uitnodigingen werden verstuurd naar familieleden van de Slamatslachtoffers, naar
oud KRL- bemanningsleden en uiteraard naar speciale
gasten. Uiteindelijk waren er 83 personen op de
herdenking aanwezig, waaronder de Nieuw Zeelandse
Ambassadeur Ms Rachel Fry en haar echtgenoot, de
1ste Secretaris van de Britse Ambassade Mr Bob
Fairweather, oud-Directeur van de Koninklijke
Rotterdamsche Lloyd, de heer Bernhard. E. Ruys, de
vertegenwoordiger van de KRL/WRZ vereniging van
gepensioneerden, oud KRL-Kapitein Leen Welter en
echtgenote, Ellen en de Havenmeester van Rotterdam, de heer Jaap Lems en echtgenote.
Aanklikken voor vergroting
NAMEN VAN SLAMAT OPVARENDEN DIE OP 27 APRIL 1941 HET
LEVEN LIETEN
aanklikken
-
LIJST NEDERLANDSE SLACHTOFFERS
aanklikken
-
LIJST-A BUITENLANDSE SLACHTOFFERS
aanklikken
-
LIJST-B BUITENLANDSE SLACHTOFFERS
aanklikken
-
GEALLIEERDE TROEPEN AAN BOORD VAN DE
SLAMAT
FOTO’S VAN ENKELE SLAMAT SLACHTOFFERS
aanklikken
NAMEN VAN NEDERLANDSE BEMANNINGSLEDEN DIE DE RAMP
HEBBEN OVERLEEFD
aanklikken
ARTIKEL IN HET AD - ROTTERDAMS
DAGBLAD VAN 20 SEPTEMBER 2007
Aanklikken voor vergroting
Aanklikken voor vergroting
SPEECHES
Als u één of meerdere onderdelen van de herdenking
wil nalezen, maak dan
hieronder uw keuze door het betreffende logootje
bij het gewenste onderwerp aan te klikken.
aanklikken
-
Opening herdenking
speech van
Ed van Lierde
aanklikken
-
Lezing van Frans Luidinga
aanklikken
-
Ceremoniespeech van
Ed van Lierde
aanklikken
-
Speech van de Nieuw
Zeelandse Ambassadeur
aanklikken
-
Speech van Kapitein
Leendert Welter
BELANGRIJKE BERICHTEN UIT HET BUITENLAND
Honderden soldaten van geallieerde troepen die zich
aan boord van de Slamat bevonden lieten het leven
bij de voortdurende Duitse aanvallen, veel
buitenlandse echtgenotes, zonen en dochters ook in
droefnis achterlatend. Enkele door Frans Luidinga
achterhaalde familieleden reageerden begin september
op de toen aanstaande Slamat-herdenking:
aanklikken
Brief van Catherine Robbins, oudste dochter van de
Nieuw Zeelandse chirurg, Lennox
Douglas
(Toegevoegd Medisch team)
aanklikken
Brief van Mary Saxton, jongste dochter
van de Nieuw Zeelandse chirurg, Lennox Douglas.
(Toegevoegd Medisch team)
DE HERDENKING OP ZATERDAG 22
SEPTEMBER 2007
Bij de beschrijving van de herdenking van onze mooie
Slamat en haar dappere opvarenden schieten woorden
eigenlijk te kort. Met de foto’s hieronder kunnen we
laten zien hoe het er allemaal uit zag. De sfeer die
er met 83 personen op “Rumah Rimbu” hing laat zich
niet in woorden vatten. Zeer markant was het dat de
week vóór de herdenking het weer slecht was en ná de
herdenking zelfs nóg slechter. De dag zelf werd
gezegend met prachtig weer ……. Er keek toch op z’n
minst één Engeltje mee!
Familieleden van slachtoffers, speciale gasten, oud
KRL-bemanningsleden en belangstellenden koesterden
zich om het zwembad en de ceremonietafel. Achter de
tafel de Nieuw Zeelandse-, Nederlandse-, Britse- en
Australische vlag, halfstok gehouden door vier
familieleden. Het samenzijn in verdriet en
betrokkenheid leverde ongekend veel energie op, de
rode rozen in het stromend water deden de rest!
Laten we hopen dat deze herdenking voor de
familieleden van de slachtoffers iéts meer rust en
berusting heeft mogen opleveren.
DANK VOOR HET MAKEN EN TOESTUREN VAN FOTO’S
AAN:
- Joke Daams
- Jort Harmsen
- Jan & Gerrie Munter
- Bert-Jan Olivier
- Cor van der Schoor
Laat onderstaande
foto’s op u inwerken ………
aanklikken
FOTO’S VAN AANKOMST GENODIGDEN
aanklikken
FOTO’S VAN DE EXPOSITIE
aanklikken
FOTO’S VAN DE LEZING
aanklikken
FOTO’S VAN DE CEREMONIE
aanklikken
FOTO’S VAN HET MUSEUMBEZOEK
aanklikken
FOTO’S VAN HET INFORMEEL SAMENZIJN
aanklikken
FOTO’S VAN DE EXPOSITIE
aanklikken
FOTO’S VAN DE LEZING
aanklikken
FOTO’S VAN DE CEREMONIE
aanklikken
FOTO’S VAN HET MUSEUMBEZOEK
aanklikken
FOTO’S VAN HET INFORMEEL SAMENZIJN
HET KRL-MUSEUM DANKT HAAR VRIJWILLIGERS DIE OP
ZATERDAG 22 SEPTEMBER GEWELDIG WERK HEBBEN VERZET.
ENKELEN HEBBEN ZELFS ZO HARD MOETEN WERKEN DAT HET
ETEN ER DIE DAG BIJ IN SCHOOT!
KEES AMSTERDAM : Regelen Museumbezoek
JOKE DAAMS : Ontvangst gasten en horeca
SWEDER HAHN : Horeca
LIZE KWAAD : Ontvangst gasten en horeca
BERT-JAN OLIVIER : Horeca
DAAN OLIVIER : Parkeren en horeca
JEANNETTE WERKHOVEN : Horeca
INGRID WESTERHUIS : Horeca
Ook dank aan de door ons ingehuurde beeld &
geluidman, JORT HARMSEN en aan onze Britse vrienden,
John & Judy Manners voor het corrigeren van ons
Engels vertaalwerk
……… EN “LAST BUT NOT LEAST”, GROOT RESPECT VOOR MIJN
ECHTGENOTE, JOSJE VOOR HAAR ONNAVOLGBARE INZET!
SCHENKINGEN AAN HET KRL-MUSEUM
Als beloning voor het organiseren van de
Slamatherdenking heeft het KRL-Museum met gepaste
trots enkele zeer waardevolle geschenken van
familieleden in ontvangst mogen nemen.
Van Mevrouw A. ten Have, dochter van C. ten Have, 2e
Machinist van de Slamat; zijn
Oorlogsherinneringskruis met de gesp: “Oorlogsdienst
Koopvaardij 1940-1945” en de gesp: “Middellandse Zee
1940-1945”. Verder zijn diploma’s en een aantal
foto’s en brieven aan zijn vrouw.
aanklikken voor vergroting
aanklikken voor vergroting
Van Mevrouw J.G. De Reus, dochter van J. de Reus, 4e
Machinist van de Slamat; zijn Oorlogsherinneringskruis met de gesp:
“Oorlogsdienst Koopvaardij 1940-1945” en de gesp:
“Middellandse Zee 1940-1945” plus foto.
aanklikken
Van de heer M.A.J. Trijsburg, zoon van J.M.
Trijsburg, adjunct Restaurateur van de Slamat en één
van de vier overlevenden van de ramp. Een prachtige
oude foto in authentieke lijst, van de Slamat varend
in Venetië.
aanklikken
Wij danken bovengenoemde familieleden van
Slamat-slachtoffers nogmaals voor deze geweldige
schenkingen. Bovengenoemde en getoonde bijzondere
giften hebben inmiddels een ereplaats in het
KRL-Museum gekregen!
MINI-HERDENKING VOOR DE DOCHTER VAN F.J. DE REUS, 4e
MACHINIST VAN DE SLAMAT
Het twee-pagina-grote artikel in het AD (Rotterdams
Dagblad) heeft een behoorlijke impact gehad. Enkele
familieleden van slachtoffers waarvan wij de
adressen niet in ons bezit hadden en dus door ons niet konden
worden uitgenodigd, hadden zich dankzij het
krantenartikel op de valreep nog voor de herdenking
op 22e september kunnen aanmelden. Er
zijn echter ook enkele familieleden geweest die op
diezelfde valreep de boot hebben gemist, de
herdenking dus niet hebben meegemaakt en zich vol
verdriet bij ons hebben gemeld. Een van hen was Joke
de Reus, dochter van 4e Machinist Frederik-Jan de
Reus. Zij had zoveel verdriet van het missen van de
Slamat-herdenking dat wij spontaan hebben besloten op zondag 14 oktober een Mini-herdenking
voor haar, haar echtgenoot en haar vrienden te
organiseren, Frans Luidinga sloot zich direct bij
dit initiatief van het KRL-Museum aan.
Hieronder volgt een aantal foto’s van die
herdenking, voor een vergroting kunt u de foto’s
aanklikken!
JOKE DE REUS PLOTSELING OVERLEDEN
Joke en haar echtgenoot, Jan bij de Mini-herdenking
Tot
onze ontzetting, ongeloof en verdriet vernamen wij
dat Joke de Reus, 1˝
maand na de Slamat Mini-herdenking die wij speciaal
voor haar hadden georganiseerd, plotseling is
heengegaan. Op woensdag 28 november 2007, na een
kort maar hevig ziekbed en een acute hartstilstand,
heeft haar geest voor altijd haar lichaam verlaten.
Wij hopen en vertrouwen dat Jan, de kinderen,
familie en nabije vrienden de kracht zullen vinden om
zonder de fysieke aanwezigheid van deze bijzondere vrouw verder te kunnen leven.
Ed en Josje van Lierde-Olivier
aanklikken voor vergroting
ARTIKEL IN DE NEDLLOYDPENSIOENKRANT
september/oktober 2007
aanklikken voor vergroting
KONINKLIJKE ROTTERDAMSCHE LLOYD MUSEUM
Een ontmoeting met twee Slamat-"dochters"
December 2008/Januari 2009
Door
bestuursvoorzitter, Ed van Lierde
Nieuw Zeeland - Zuidereiland / Hampden-Oamaru
Op 18 december ik
samen met mijn echtgenote, veel foto- en
filmmateriaal én een enveloppe met inhoud van Frans
Luidinga (zoon van de Slamat-gezagvoerder) richting
Hampden. Dit gehucht is gelegen aan de
oostkust van het Nieuw Zeelandse Zuidereiland een
uurtje rijden vanaf Dunedin. Aldaar werden wij
bijzonder gastvrij door Mary Saxton en echtgenoot
Bill ontvangen. Directe aanleiding van deze
emotionele, overzeese ontmoeting was haar vader, de
Nieuw Zeelandse Chirurg, Dr. Lennox Douglas. We
kennen Mary van de Slamat-herdenking op 22 september
2007. Daar las de Nieuw Zeelandse ambassadeur,
Mevrouw Rachel Fry een brief voor die door Mary was
geschreven en gericht wasaan de bij de herdenking
aanwezige familieleden van Slamatslachtoffers.
Lennox Douglas
Captain Dr. Lennox
Douglas was als hoofd van het 9-koppige Nieuw
Zeelandse medische team gedetacheerd op onze ss
Slamat. In feite was hij met zijn team toegevoegd
aan de Slamatbemanning en daarmee was hij dus een
oud RL-collega. Lennox was op 27 april 1941 één van
de 558 opvarenden die de aanhoudende Duitse
luchtaanvallen niet hebben overleefd. Slechts één
teamlid overleefde deze grootste Nederlandse
koopvaardijramp.
Jongste dochter, Mary Saxton-Douglas
In Hampden werden
mijn echtgenote, Josje en ik met een heerlijk glas
witte Nieuw Zeelandse wijn verwelkomd. Ondanks het
feit dat wij elkaar voor het eerst van ons leven
zagen, zorgde onze gemeenschappelijke betrokkenheid
bij de Slamatramp voor een directe en aangename klik
en uiteraard onvermijdelijk werd die
gemeenschappelijke noemer hét gespreksonderwerp. De
website van het KRL-Museum werd ter plekke
geraadpleegd en alle foto's die ik van de Slamat op
mijn externe hardeschijf had meegenomen, werden op
Mary's computer gedownload. De gesprekken leverden
een lach en een traan op!
Een gezamenlijke blik op de museum-website
Op
de laatste dag van ons bezoek bezochten wij in het
nabij gelegen Oamaru de "Garden of Memories". In deze
prachtige gedenktuin met veel rode rozen worden de
soldaten uit de streek (Noord Otago) herdacht, die
in WO II hun leven voor vaderland, Nieuw Zeeland
lieten. Opmerkelijk is het dat soldaten uit zo'n
mooi en vredig land, zo vér van huis voor onze
vrijheid kwamen vechten!
Aanklikken voor vergroting
Aanklikken voor vergroting
Aanklikken voor vergroting
Aanklikken voor vergroting
Nieuw Zeeland - Zuidereiland / Ashburton
Op 13 januari
regelde Mary te Ashburton (Tussen Christchurch en
Timaru) ook een ontmoeting met haar zus, de oudste
dochter van Lennox Douglas, Catherine Robins en
echtgenoot, Mark.
ASVERSTROOIING IN DE MIDDELLANDSE ZEE VAN
MEVROUW C. SCHRAVEN - juni 1981
Mevrouw
Schraven-Hollebrandse is echtgenote van
Slamatslachtoffer, Kwartiermeester C.J.M.
Schraven. De wens van mevrouw Schraven vlak
bij haar man begraven te worden, is hiermee
vervuld .........
Dodenwacht
door twee officieren
Kapitein
J. Goedknegt houdt een toespraak
Kapitein
J. Goedknegt verstrooit de as
de as
van mevrouw C. Schraven wordt verstrooid
RECEPTIE HMS DIAMOND IN DUITSLAND 21 juli
2011
Het
oorlogschip van de Britse Koninklijke
Marine, het HMS Diamond bezocht de Duitse
haven, Wilhelmshaven in de periode van 21
tot 24 juli 2011. De nieuwste aanwinst van
de Britse Koninklijke Marine heeft haar
basis in Portsmouth aan de Zuidkust van
Engeland. Het was aanvankelijk de bedoeling
als eerste buitenlandse haven, de
Nederlandse Marinebasis te Den Helder aan te
doen, maar ten gevolge van een gebrek aan
kaderuimte aldaar moest het HMS Diamond naar
Duitsland uitwijken. Aldus markeerde zij als
gast van de Marinebasis te Wilhelmshaven
haar eerste overzeese bezoek in 'volle
dienst' bij de Britse Koninklijke Marine.
Gezagvoerder van de 190 koppen tellende
bemanning, Commandant Ian Clarke zei: "Het
is altijd een groot genoegen Duitsland en de
Duitse Marine, met wie wij zulke nauwe en
professionele banden hebben, te bezoeken",
hij voegde daaraan toe: "Mijn team heeft
sinds het HMS Diamond in September 2010 de
scheepswerf verliet uitzonderlijk hard
gewerkt en dit bezoek is een goede manier om
de indienststelling van de
luchtverdedigings-destroyer te markeren".
WERK IN UITVOERING:
The
British Royal Navy warship, HMS DIAMOND,
visited Wilhelmshaven - Germany in the
period: 21-24 July. The Royal Navy’s
newest warship, is usually based in
Portsmouth on the South coast of England.
Actually it was the intention to call the
Dutch Naval Base at Den Helder but a because
of a shortage of quay space HMS Diamond had
to change her course to Germany. So she marked her acceptance into full Royal Navy
service with her first overseas visit as
guests at the Naval Base in Wilhelmshaven.
Commanding Officer of the ship’s 190-strong
crew, Commander Ian Clarke, said, ‘It is
always a great pleasure to visit Germany and
the German Navy, with whom we have such
close professional and operational links.’
He added, ‘my team have been working
exceptionally hard since Air Defence
destroyer HMS DIAMOND left
the shipyard last September and this visit
will be a great way of marking our arrival
into service.’
HMS Diamond is part of a class of 6 new Type 45 Destroyers,
the ship’s primary business is defending
task groups, including NATO and
multi-national groups, from attacking
aircraft. She is equipped with the powerful
British-built SAMPSON radar as well as a
long-range radar and combat system that is
powerful enough to identify and classify
aircraft contacts from Frankfurt to
Edinburgh whilst the ship is alongside in
Wilhelmshaven.
To give some idea of the scale of the Type
45, her onboard power plant is rated at
62,000 horsepower and can produce sufficient
electricity to light a small-sized city with
a population of 80,000. The ship’s fuel
storage tanks have a volume equivalent to
approximately half the volume of an Olympic
swimming pool. When fully laden she will
displace in excess of 8000 tonnes of sea
water which is equivalent to more than the
weight of 1000 un-laden London buses and
more than the weight of the Eiffel tower.
Whilst not open to the public during her
short stay, there was a press conference on
board and Commander Clarke and his crew
welcomed persons from the German Navy and
the diplomatic community to brief them on
the capabilities that this new class of ship
could offer any multinational military
operation. Commander Clarke welcomed as
special guests Mr. Ed van Lierde, Founder
and Chairman of the Royal Rotterdam Lloyd
Museum Foundation and his spouse Mrs. Josje
van Lierde-Olivier.
NEUSTER
ZERSTÖRER DER ROYAL NAVY BESUCHT
WILHELMSHAVEN
Zum
Abschluss seiner Erprobungsphase hat der
Britische Zerstörer 'HMS Diamond' zurzeit
den Marinestützpunkt Wilhelmshaven besucht.
Damit lauft das neueste Kriegsschiff der
Royal Navy erstmals einen ausländischen
Hafen.
Als dritter von sechs geplanten
Lenkwaffenzerstörern der „Daring Class“
wurde das Schiff erst am 12. Juli 2011 in
Dienst gestellt. Unter der Führung des
Kommandanten, Commander Ian Clarke,
absolvierte das Schiff mit seiner
200-köpfigen Besatzung zuletzt eine
neunmonatige Erprobungsphase. Der Besuch in
Wilhelmshaven soll offiziell den Abschluss
der Erprobungen und die volle
Einsatzfähigkeit des Zerstörers markieren.
Von 21 bis zum 24. Juli bleiben Schiff und
Besatzung in der Stadt an der Jade. Danach
wird die 'HMS Diamond' den Marinestützpunkt
wieder verlassen und Kurs auf seinen
Heimathafen, Portsmouth (GB), nehmen.
HMS
Diamond in een scherpe bocht naar bakboord
HMS
Diamond komt rustig aanvaren
HMS
Diamond meert aan in Wilhelmshaven
Appel
aan de wal
Commander Ian Clarke
vijf
bemanningsleden laten trots hun petband zien
HMS
Diamond-bemanning in diamantvorm opgesteld
op het achterdek
De
gangway
WERK IN UITVOERING:
Ed van
Lierde en Commander Ian Clarke in gesprek
tijdens de 'Grote Slamat/Diamond/Wryneck
herdenking'
De HMS
Diamond crew bij het zojuist onthulde Slamatmonument
